დემენცია – დაავადება, რომელიც ხასიათდება მეხსიერების და გონებრივი შესაძლებლობების ნაწილობრივი დაკარგვით

დემენცია  – დაავადება, რომელიც ხასიათდება მეხსიერების და გონებრივი შესაძლებლობების ნაწილობრივი დაკარგვით. ყველაზე მეტად დაავდება უჩნდება მოხუც ადამიანებს. ხასიათის მიხედვით დაავადება შეიძლება იყოს პირველი და მეორე ხარისხის.

მიზეზები


დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:


·         თავის ტვინის დაზიანება (ტრავმები, სიმსივნეები);


·         ტვინში ტოქსიკური ცხიმების წარმოქმნა;


·         ინსულტის, ინფარქტის, იშემიური დაავადებების შედეგად სისხლძარღვების მუშაობის დარღვევა;


·         ნერვული სისტემის დაავდებები (პარკინსონის დაავადება, ალცგეიმერის დაავადება);


·         ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა;


·         ნეიროინფექციები (ენცეფალიტი, აივ-ინფექცია).

სიმპტომები


დაავადებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სახის სიმპტომები:


·         მეხსიერების გაუარესება;


·         სივრცეში დროის ორიენტაციის არევა;


·         აზროვნების დარღვევა;


·         ყოველდღიური საქმიანობისადმი ინტერესის დაკარგვა;


·         მოთენთილობა;


·         სისუსტე;


·         თავის ტიკივილი;


·         ყურადღების გაფანტვა;


·         სოციალური აქტივობის გაუარესება;


·         სასაუბრო ფუნქციის პერიოდული დაკარგვა.

დიაგნოსტიკა


დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ნევროლოგი და ნიშნავს:


·         სისხლის საერთო, ბიოქიმიურ ანალიზს;


·         ნევროლოგიურ გამოკვლევებს;


·         თავის ტვინის კომპიუტერულ ტომოგრაფიას;


·         თავის ტვინის მაგნიტო-რეზონანსულ ტომოგრაფიას;


·         სეროლოგიურ ტესტებს.


დამატებით შესაძლოა საჭირო გახდეს:


·         ელექტროენცეფალოგრაფია;


·         შარდის ანალიზი;


·         თავის ქალას, გულ-მკერდის რენტგენოგრაფია;


·         ლუმბალური პუნქცია;


·         ელექტროკარდიოგრამა.

მკურნალობა


მკურნალობა მოიცავს:


·         პრეპარატები, რომლებიც მოქმედებენ აცეტილქოლინერგიკულ სისტემაზე;


·         ნეირომეტაბოლურად მოქმედი პრეპარატები;


·         ანტიქოლესტერაზული პრეპარატები;


·         NMDA–რეცეპტორებზე მოქმედი პრეპარატები;


·         ნეიროლეპტიკები;


·         ანტიდეპრესანტები.

დიეტა


პაციენტებისთვის რეკომენდირებულია რაციონში ბუნებრივი ანტიოქსიდანტის შემცველი პრეპარატების ჩართვა.

საშიშროება


თუ არ მოხდება დაავადების დროულად მკურნალობა, შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი სახის გართულებები:


·         პიროვნული მოშლა;


·         უძილობა;


·         ტრავმატულობის მაღალი დონე;


·         სხვა ადამიანებთან ურთიერთობის პრობლემები;


·         დელირიუმი.

რისკის ჯგუფი


რისკის ჯგუფში შედიან:


·         65 წელს გადაცილებული ადამიანები;


·         ქალები;


·         მემკვიდრეობითი მიდრეკილების მქონე ადამიანები;


·         ათეროსკლეროზით დაავადებულები;


·         სისხლში ქოლესტერინის მაღალი დონის შემცველობის მქონე ადამიანები;


·         შაქრიანი დიაბეტის მქონე ადამიანები.

პროფილაქტიკა


დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:


·         დაბალანსებული კვების ქონა;


·         მავნე ჩვევებზე უარის თქმა;


·         მუდმივი ფიზიკური ვარჯიში;


·         სტრესული სიტუაციებისთვის თავის არიდება;


·         არტერიული წნევის კონტროლი.
https://shenipulsi.ge/2024/04/01/%e1%83%93%e1%83%94%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9c%e1%83%aa%e1%83%98%e1%83%90/