დემენცია – დაავადება, რომელიც ხასიათდება მეხსიერების და გონებრივი შესაძლებლობების ნაწილობრივი დაკარგვით

დემენცია  – დაავადება, რომელიც ხასიათდება მეხსიერების და გონებრივი შესაძლებლობების ნაწილობრივი დაკარგვით. ყველაზე მეტად დაავდება უჩნდება მოხუც ადამიანებს. ხასიათის მიხედვით დაავადება შეიძლება იყოს პირველი და მეორე ხარისხის.

მიზეზები
დაავადების გამომწვევი მიზეზებია:
·         თავის ტვინის დაზიანება (ტრავმები, სიმსივნეები);
·         ტვინში ტოქსიკური ცხიმების წარმოქმნა;
·         ინსულტის, ინფარქტის, იშემიური დაავადებების შედეგად სისხლძარღვების მუშაობის დარღვევა;
·         ნერვული სისტემის დაავდებები (პარკინსონის დაავადება, ალცგეიმერის დაავადება);
·         ნივთიერებათა ცვლის დარღვევა;
·         ნეიროინფექციები (ენცეფალიტი, აივ-ინფექცია).
სიმპტომები
დაავადებისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სახის სიმპტომები:
·         მეხსიერების გაუარესება;
·         სივრცეში დროის ორიენტაციის არევა;
·         აზროვნების დარღვევა;
·         ყოველდღიური საქმიანობისადმი ინტერესის დაკარგვა;
·         მოთენთილობა;
·         სისუსტე;
·         თავის ტიკივილი;
·         ყურადღების გაფანტვა;
·         სოციალური აქტივობის გაუარესება;
·         სასაუბრო ფუნქციის პერიოდული დაკარგვა.
დიაგნოსტიკა
დაავადების დიაგნოსტიკას ატარებს ექიმი-ნევროლოგი და ნიშნავს:
·         სისხლის საერთო, ბიოქიმიურ ანალიზს;
·         ნევროლოგიურ გამოკვლევებს;
·         თავის ტვინის კომპიუტერულ ტომოგრაფიას;
·         თავის ტვინის მაგნიტო-რეზონანსულ ტომოგრაფიას;
·         სეროლოგიურ ტესტებს.
დამატებით შესაძლოა საჭირო გახდეს:
·         ელექტროენცეფალოგრაფია;
·         შარდის ანალიზი;
·         თავის ქალას, გულ-მკერდის რენტგენოგრაფია;
·         ლუმბალური პუნქცია;
·         ელექტროკარდიოგრამა.
მკურნალობა
მკურნალობა მოიცავს:
·         პრეპარატები, რომლებიც მოქმედებენ აცეტილქოლინერგიკულ სისტემაზე;
·         ნეირომეტაბოლურად მოქმედი პრეპარატები;
·         ანტიქოლესტერაზული პრეპარატები;
·         NMDA–რეცეპტორებზე მოქმედი პრეპარატები;
·         ნეიროლეპტიკები;
·         ანტიდეპრესანტები.
დიეტა
პაციენტებისთვის რეკომენდირებულია რაციონში ბუნებრივი ანტიოქსიდანტის შემცველი პრეპარატების ჩართვა.
საშიშროება
თუ არ მოხდება დაავადების დროულად მკურნალობა, შესაძლოა განვითარდეს შემდეგი სახის გართულებები:
·         პიროვნული მოშლა;
·         უძილობა;
·         ტრავმატულობის მაღალი დონე;
·         სხვა ადამიანებთან ურთიერთობის პრობლემები;
·         დელირიუმი.
რისკის ჯგუფი
რისკის ჯგუფში შედიან:
·         65 წელს გადაცილებული ადამიანები;
·         ქალები;
·         მემკვიდრეობითი მიდრეკილების მქონე ადამიანები;
·         ათეროსკლეროზით დაავადებულები;
·         სისხლში ქოლესტერინის მაღალი დონის შემცველობის მქონე ადამიანები;
·         შაქრიანი დიაბეტის მქონე ადამიანები.
პროფილაქტიკა
დაავადების პროფილაქტიკისთვის რეკომენდირებულია:
·         დაბალანსებული კვების ქონა;
·         მავნე ჩვევებზე უარის თქმა;
·         მუდმივი ფიზიკური ვარჯიში;
·         სტრესული სიტუაციებისთვის თავის არიდება;
·         არტერიული წნევის კონტროლი.
#drpkhakadze
https://sheniekimi.ge/2024/04/01/%e1%83%93%e1%83%94%e1%83%9b%e1%83%94%e1%83%9c%e1%83%aa%e1%83%98%e1%83%90/